Υπάρχουν έφηβοι που ξεκινούν τη μέρα τους με καλές προθέσεις, αλλά μέχρι το απόγευμα έχουν ξεχάσει την εργασία των μαθηματικών, έχουν αφήσει το τετράδιο στο σχολείο, δεν θυμούνται το διαγώνισμα της επόμενης μέρας και δυσκολεύονται να ξεκινήσουν το διάβασμα. Οι γονείς επαναλαμβάνουν καθημερινά τις ίδιες υπενθυμίσεις, οι εκπαιδευτικοί βλέπουν ασυνέπεια και ο ίδιος ο έφηβος συχνά νιώθει πίεση, θυμό ή απογοήτευση. Η εικόνα μπορεί να μοιάζει με αδιαφορία, αλλά πολλές φορές πίσω από αυτήν κρύβεται κάτι βαθύτερο: δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες.
Οι εκτελεστικές λειτουργίες είναι οι νοητικές δεξιότητες που μας βοηθούν να οργανώνουμε, να σχεδιάζουμε, να συγκρατούμε πληροφορίες, να ελέγχουμε παρορμήσεις, να διαχειριζόμαστε τον χρόνο και να προσαρμοζόμαστε όταν τα πράγματα αλλάζουν. Στην εφηβεία, αυτές οι δεξιότητες δοκιμάζονται καθημερινά. Το σχολικό πρόγραμμα γίνεται πιο απαιτητικό, οι εργασίες αυξάνονται, οι κοινωνικές σχέσεις γίνονται πιο σύνθετες και οι προσδοκίες για αυτονομία μεγαλώνουν.
Όταν ένας έφηβος δεν οργανώνεται και ξεχνά υποχρεώσεις, δεν σημαίνει πάντα ότι δεν ενδιαφέρεται. Μπορεί να δυσκολεύεται να βάλει προτεραιότητες, να ξεκινήσει μια εργασία, να προβλέψει πόσο χρόνο χρειάζεται, να θυμηθεί οδηγίες ή να ολοκληρώσει κάτι χωρίς συνεχή υπενθύμιση. Με σωστή κατανόηση και κατάλληλες στρατηγικές, οι εκτελεστικές λειτουργίες μπορούν να ενισχυθούν, βοηθώντας τον έφηβο να αποκτήσει περισσότερη αυτονομία, συνέπεια και εμπιστοσύνη στον εαυτό του.
Βασικά Σημεία-κλειδιά
- Οι εκτελεστικές λειτουργίες βοηθούν τον έφηβο να οργανώνει χρόνο, υποχρεώσεις, σκέψη και συμπεριφορά.
- Η δυσκολία στην οργάνωση δεν είναι πάντα τεμπελιά ή αδιαφορία, αλλά μπορεί να σχετίζεται με μνήμη εργασίας, σχεδιασμό και αυτορρύθμιση.
- Η υποστήριξη είναι πιο αποτελεσματική όταν περιλαμβάνει πρακτικά εργαλεία, οπτικές υπενθυμίσεις, ρουτίνες και σταδιακή ανάληψη ευθύνης.
Τι είναι οι εκτελεστικές λειτουργίες;
Οι εκτελεστικές λειτουργίες είναι ένα σύνολο γνωστικών δεξιοτήτων που επιτρέπουν στο άτομο να οργανώνει τη σκέψη και τη δράση του με στόχο την επίτευξη ενός σκοπού. Είναι σαν το εσωτερικό σύστημα διαχείρισης του εγκεφάλου. Μας βοηθούν να αποφασίζουμε τι πρέπει να γίνει, πότε πρέπει να γίνει, ποιο είναι το πρώτο βήμα και πώς θα ελέγξουμε αν ολοκληρώθηκε.
Στην καθημερινότητα του εφήβου, οι εκτελεστικές λειτουργίες ενεργοποιούνται συνεχώς. Όταν πρέπει να διαβάσει για ένα διαγώνισμα, χρειάζεται να θυμηθεί την ύλη, να οργανώσει τον χρόνο του, να ξεκινήσει χωρίς μεγάλη καθυστέρηση, να αγνοήσει περισπασμούς, να παραμείνει συγκεντρωμένος και να ελέγξει αν έχει μάθει αρκετά. Όταν έχει μια ομαδική εργασία, χρειάζεται να συνεννοηθεί, να τηρήσει προθεσμίες, να μοιράσει τα βήματα και να προσαρμοστεί αν κάτι αλλάξει.
Οι βασικές εκτελεστικές λειτουργίες περιλαμβάνουν τη μνήμη εργασίας, τον ανασταλτικό έλεγχο, την αυτορρύθμιση, τη γνωστική ευελιξία, τον σχεδιασμό, την οργάνωση και τη διαχείριση χρόνου. Όταν κάποια από αυτές είναι αδύναμη, ο έφηβος μπορεί να φαίνεται ανοργάνωτος, ξεχασιάρης ή παρορμητικός, ακόμη και αν έχει καλές ικανότητες και πραγματική πρόθεση να τα καταφέρει.
Γιατί η εφηβεία είναι απαιτητική για την οργάνωση;
Η εφηβεία είναι περίοδος μεγάλων αλλαγών. Το σώμα αλλάζει, οι κοινωνικές σχέσεις γίνονται πιο σημαντικές, η ανάγκη για ανεξαρτησία αυξάνεται και το σχολικό περιβάλλον απαιτεί περισσότερη αυτοδιαχείριση. Παράλληλα, οι εκτελεστικές λειτουργίες συνεχίζουν να αναπτύσσονται. Ο έφηβος καλείται να λειτουργήσει σαν πιο αυτόνομος μαθητής, ενώ ο εγκέφαλός του βρίσκεται ακόμη σε διαδικασία ωρίμανσης.
Στο Δημοτικό, οι ενήλικες συχνά οργανώνουν μεγάλο μέρος της καθημερινότητας του παιδιού. Υπενθυμίζουν εργασίες, ελέγχουν την τσάντα, σημειώνουν υποχρεώσεις και καθοδηγούν το διάβασμα. Στο Γυμνάσιο και στο Λύκειο, οι απαιτήσεις αλλάζουν. Ο έφηβος έχει περισσότερα μαθήματα, διαφορετικούς καθηγητές, περισσότερες προθεσμίες και μεγαλύτερη ανάγκη να κρατά σημειώσεις, να θυμάται οδηγίες και να οργανώνει μόνος του την εβδομάδα του.
Αυτή η μετάβαση μπορεί να είναι δύσκολη. Ένας έφηβος που μέχρι τότε τα κατάφερνε με εξωτερική καθοδήγηση μπορεί ξαφνικά να φαίνεται ότι «χάνει τον έλεγχο». Στην πραγματικότητα, μπορεί να μην έχει ακόμη αναπτύξει τις στρατηγικές που χρειάζεται για να διαχειριστεί το νέο επίπεδο απαιτήσεων.
Πώς φαίνονται οι δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες;
Οι δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες μπορεί να εμφανιστούν με πολλούς τρόπους. Ένας έφηβος μπορεί να ξεχνά εργασίες, να χάνει αντικείμενα, να μην παραδίδει εργασίες στην ώρα τους ή να αφήνει το διάβασμα για την τελευταία στιγμή. Μπορεί να ξεκινά μια εργασία, αλλά να μην την ολοκληρώνει. Μπορεί να δυσκολεύεται να υπολογίσει πόσο χρόνο χρειάζεται και να εκπλήσσεται όταν δεν προλαβαίνει.
Άλλες φορές, η δυσκολία φαίνεται στην έναρξη. Ο έφηβος ξέρει τι πρέπει να κάνει, αλλά δεν μπορεί να ξεκινήσει. Κάθεται στο γραφείο, κοιτάζει το βιβλίο, πιάνει το κινητό, σηκώνεται, ξανακάθεται και τελικά περνά πολλή ώρα χωρίς ουσιαστική πρόοδο. Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι δεν θέλει. Μπορεί να δυσκολεύεται να οργανώσει το πρώτο βήμα.
Η συναισθηματική διάσταση είναι επίσης σημαντική. Έφηβοι με δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες μπορεί να νιώθουν ότι αποτυγχάνουν συνεχώς. Οι επαναλαμβανόμενες παρατηρήσεις από γονείς και εκπαιδευτικούς μπορούν να μειώσουν την αυτοπεποίθησή τους. Αν ακούν συχνά «πάλι το ξέχασες» ή «δεν προσπαθείς», μπορεί να αρχίσουν να πιστεύουν ότι δεν είναι ικανοί, ενώ στην πραγματικότητα χρειάζονται πιο κατάλληλα εργαλεία.
Μνήμη εργασίας και ξεχασμένες υποχρεώσεις
Η μνήμη εργασίας είναι η ικανότητα να συγκρατούμε και να επεξεργαζόμαστε πληροφορίες για σύντομο χρονικό διάστημα. Είναι απαραίτητη όταν ο έφηβος πρέπει να θυμηθεί οδηγίες, να κρατήσει στο μυαλό του πολλά βήματα ή να συνδέσει πληροφορίες από διαφορετικά μαθήματα.
Όταν η μνήμη εργασίας είναι αδύναμη, ο έφηβος μπορεί να ξεχνά τι του ζητήθηκε ακόμη και λίγα λεπτά μετά. Μπορεί να θυμάται ότι «κάτι είχε για αύριο», αλλά όχι τι ακριβώς. Μπορεί να ακούσει μια οδηγία στην τάξη, αλλά να μην τη σημειώσει ή να τη θυμηθεί αργότερα. Αυτό δημιουργεί ασυνέπεια και άγχος.
Η λύση δεν είναι να απαιτούμε από τον έφηβο να «θυμάται καλύτερα» χωρίς στήριξη. Χρειάζονται εξωτερικά βοηθήματα. Η ατζέντα, οι λίστες, οι εφαρμογές υπενθύμισης, οι σταθερές σημειώσεις και οι οπτικοί πίνακες λειτουργούν ως εξωτερική μνήμη. Σταδιακά, ο έφηβος μαθαίνει να χρησιμοποιεί αυτά τα εργαλεία πιο ανεξάρτητα.
Σχεδιασμός και διαχείριση χρόνου
Ο σχεδιασμός είναι η ικανότητα να βλέπουμε έναν στόχο και να οργανώνουμε τα βήματα που χρειάζονται για να τον πετύχουμε. Για έναν έφηβο, αυτό μπορεί να σημαίνει να προετοιμαστεί για ένα διαγώνισμα, να ολοκληρώσει μια εργασία ή να οργανώσει μια εβδομάδα με πολλές υποχρεώσεις.
Πολλοί έφηβοι δυσκολεύονται να υπολογίσουν τον χρόνο. Μπορεί να πιστεύουν ότι μια εργασία θα πάρει μισή ώρα, ενώ στην πραγματικότητα χρειάζεται δύο ώρες. Μπορεί να ξεκινούν αργά επειδή δεν αντιλαμβάνονται πόσο σύνθετη είναι η υποχρέωση. Αυτή η δυσκολία συχνά οδηγεί σε διάβασμα της τελευταίας στιγμής, άγχος και χαμηλότερη ποιότητα εργασίας.
Μια πρακτική στρατηγική είναι η ανάλυση της εργασίας σε μικρά βήματα. Αν ο έφηβος έχει να γράψει μια εργασία, τα βήματα μπορεί να είναι: διαβάζω την εκφώνηση, βρίσκω πληροφορίες, κρατώ σημειώσεις, γράφω πρόχειρο, διορθώνω, παραδίδω. Όταν τα βήματα είναι ορατά, η εργασία φαίνεται πιο διαχειρίσιμη.
Ανασταλτικός έλεγχος και περισπασμοί
Ο ανασταλτικός έλεγχος είναι η ικανότητα να σταματούμε μια παρόρμηση και να επιλέγουμε μια πιο κατάλληλη αντίδραση. Στην εφηβεία, αυτό είναι ιδιαίτερα δύσκολο, γιατί υπάρχουν πολλοί περισπασμοί. Το κινητό, τα μηνύματα, τα κοινωνικά δίκτυα, τα παιχνίδια και οι συνεχείς ειδοποιήσεις ανταγωνίζονται το διάβασμα.
Ένας έφηβος με δυσκολία στον ανασταλτικό έλεγχο μπορεί να λέει «θα δω μόνο ένα μήνυμα» και να χάνει μισή ώρα. Μπορεί να διακόπτει συνεχώς τη μελέτη ή να αντιδρά παρορμητικά σε σχόλια γονέων και καθηγητών. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν καταλαβαίνει τις συνέπειες. Σημαίνει ότι δυσκολεύεται να σταματήσει την άμεση αντίδραση.
Η υποστήριξη μπορεί να περιλαμβάνει σαφείς κανόνες για τους περισπασμούς. Για παράδειγμα, το κινητό μπορεί να μένει σε άλλο δωμάτιο για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Η μελέτη μπορεί να χωρίζεται σε μικρά κομμάτια με σύντομα διαλείμματα. Όταν ο στόχος είναι ρεαλιστικός, ο έφηβος έχει περισσότερες πιθανότητες να τον τηρήσει.
Αυτορρύθμιση και συναισθηματική διαχείριση
Η αυτορρύθμιση αφορά την ικανότητα να αναγνωρίζουμε, να ελέγχουμε και να προσαρμόζουμε τη συμπεριφορά και τα συναισθήματά μας. Ένας έφηβος που δυσκολεύεται στην αυτορρύθμιση μπορεί να απογοητεύεται γρήγορα, να θυμώνει όταν κάτι δεν πάει όπως περίμενε ή να εγκαταλείπει μια εργασία όταν τη βρίσκει δύσκολη.
Η οργάνωση δεν είναι μόνο γνωστική δεξιότητα. Είναι και συναισθηματική. Αν ο έφηβος νιώθει ότι έχει ήδη αποτύχει, μπορεί να αποφύγει την εργασία πριν καν ξεκινήσει. Αν το διάβασμα συνδέεται με άγχος και κριτική, η αντίσταση μεγαλώνει.
Οι ενήλικες μπορούν να βοηθήσουν αναγνωρίζοντας το συναίσθημα πριν δώσουν λύσεις. Φράσεις όπως «βλέπω ότι αυτό σε έχει αγχώσει» ή «ας το σπάσουμε σε μικρότερα βήματα» είναι πιο βοηθητικές από το «κάτσε επιτέλους να διαβάσεις». Η συναισθηματική ασφάλεια διευκολύνει τη γνωστική οργάνωση.
Γνωστική ευελιξία και αλλαγές στο πρόγραμμα
Η γνωστική ευελιξία είναι η ικανότητα να προσαρμοζόμαστε όταν τα πράγματα αλλάζουν. Στην καθημερινότητα του εφήβου, οι αλλαγές είναι συχνές. Μια εργασία μπορεί να πάρει περισσότερο χρόνο, ένα διαγώνισμα να μετακινηθεί, ένας καθηγητής να αλλάξει οδηγίες ή ένα κοινωνικό σχέδιο να ακυρωθεί.
Ένας έφηβος με δυσκολία στη γνωστική ευελιξία μπορεί να αναστατώνεται έντονα όταν αλλάζει το πρόγραμμα. Μπορεί να κολλάει σε έναν τρόπο σκέψης ή να δυσκολεύεται να βρει εναλλακτική λύση. Αυτό επηρεάζει την οργάνωση, γιατί η καθημερινότητα σπάνια ακολουθεί το αρχικό πλάνο χωρίς αλλαγές.
Η υποστήριξη περιλαμβάνει προετοιμασία για εναλλακτικά σενάρια. Μπορούμε να δουλέψουμε με ερωτήσεις όπως: «Τι θα κάνεις αν δεν προλάβεις σήμερα;» «Ποιο είναι το δεύτερο σχέδιο;» «Ποιο βήμα μπορεί να μετακινηθεί;» Έτσι, ο έφηβος μαθαίνει ότι η αλλαγή δεν σημαίνει αποτυχία, αλλά ανάγκη για νέα οργάνωση.
Πρακτικές στρατηγικές για το σπίτι
Στο σπίτι, η πιο σημαντική αλλαγή είναι να περάσουμε από τις συνεχείς υπενθυμίσεις στα σταθερά συστήματα. Αν ο γονιός υπενθυμίζει κάθε μέρα τα πάντα, ο έφηβος μπορεί να εξαρτάται από αυτόν. Αντίθετα, αν δημιουργηθεί ένα ορατό σύστημα οργάνωσης, ο έφηβος μαθαίνει σταδιακά να το χρησιμοποιεί.
Μια εβδομαδιαία επισκόπηση μπορεί να βοηθήσει πολύ. Μία φορά την εβδομάδα, γονέας και έφηβος βλέπουν μαζί τις υποχρεώσεις: διαγωνίσματα, εργασίες, δραστηριότητες, ραντεβού και προσωπικό χρόνο. Στη συνέχεια, οι υποχρεώσεις μοιράζονται σε ημέρες. Το σημαντικό είναι να γίνει η σκέψη ορατή.
Οι λίστες είναι επίσης χρήσιμες, αλλά πρέπει να είναι σύντομες και συγκεκριμένες. Μια λίστα που γράφει «διάβασμα» είναι ασαφής. Μια λίστα που γράφει «σελίδες 24 έως 27 ιστορία, τρεις ασκήσεις μαθηματικών, επανάληψη λεξιλόγιο αγγλικών» είναι πιο λειτουργική.
Πρακτικές στρατηγικές για το σχολείο
Στο σχολείο, οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν τους εφήβους με δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες παρέχοντας σαφείς οδηγίες και προβλέψιμη δομή. Είναι χρήσιμο οι εργασίες να δίνονται γραπτά, όχι μόνο προφορικά. Οι προθεσμίες πρέπει να είναι ξεκάθαρες και, όπου είναι δυνατό, να υπενθυμίζονται νωρίτερα.
Οι μεγάλες εργασίες μπορούν να χωρίζονται σε ενδιάμεσα βήματα. Αν μια εργασία παραδίδεται σε δύο εβδομάδες, μπορεί να υπάρχουν μικρότερα σημεία ελέγχου: επιλογή θέματος, συγκέντρωση πληροφοριών, πρώτο σχέδιο, τελική παράδοση. Αυτή η δομή βοηθά τον έφηβο να μην αφήνει τα πάντα για το τέλος.
Η ενίσχυση της αυτοπαρακολούθησης είναι επίσης σημαντική. Ο εκπαιδευτικός μπορεί να ζητά από τον μαθητή να ελέγχει αν σημείωσε την εργασία, αν έχει τα υλικά του και αν γνωρίζει το επόμενο βήμα. Σταδιακά, η εξωτερική καθοδήγηση μειώνεται και η εσωτερική οργάνωση ενισχύεται.
Πώς μπορούν οι γονείς να στηρίξουν χωρίς να ελέγχουν υπερβολικά;
Η ισορροπία ανάμεσα στη στήριξη και στην αυτονομία είναι δύσκολη. Αν οι γονείς αποσυρθούν απότομα, ο έφηβος μπορεί να χαθεί. Αν όμως ελέγχουν τα πάντα, δεν του δίνουν χώρο να αναπτύξει δεξιότητες. Η λύση βρίσκεται στη σταδιακή μεταβίβαση ευθύνης.
Αρχικά, ο γονιός μπορεί να οργανώνει μαζί με τον έφηβο. Στη συνέχεια, ο έφηβος οργανώνει και ο γονιός ελέγχει. Αργότερα, ο έφηβος οργανώνει μόνος του και ο γονιός κάνει περιστασιακή ανασκόπηση. Η υποστήριξη μειώνεται σταδιακά, όχι απότομα.
Είναι επίσης σημαντικό να αποφεύγεται ο χαρακτηρισμός. Φράσεις όπως «είσαι ανοργάνωτος» ή «ποτέ δεν θυμάσαι τίποτα» δεν βοηθούν. Είναι προτιμότερο να λέμε «το σύστημα που χρησιμοποιείς τώρα δεν σε βοηθά αρκετά, ας δοκιμάσουμε κάτι άλλο». Έτσι, το πρόβλημα μεταφέρεται από την ταυτότητα του εφήβου στη στρατηγική που χρειάζεται βελτίωση.
Πότε χρειάζεται εξειδικευμένη υποστήριξη;
Αν οι δυσκολίες στην οργάνωση, στη μνήμη, στον χρόνο και στην ολοκλήρωση εργασιών είναι έντονες και επηρεάζουν σημαντικά τη σχολική επίδοση, την καθημερινότητα ή την ψυχολογία του εφήβου, είναι χρήσιμο να ζητηθεί αξιολόγηση από ειδικό. Οι δυσκολίες στις εκτελεστικές λειτουργίες μπορεί να συνδέονται με ΔΕΠΥ, μαθησιακές δυσκολίες, άγχος, αυτισμό ή άλλες αναπτυξιακές και ψυχοσυναισθηματικές παραμέτρους.
Ένα χρήσιμο υλικό για οργανωμένη εξάσκηση
Για γονείς, εκπαιδευτικούς και ειδικούς που αναζητούν δομημένες δραστηριότητες, το βιβλίο «Εκτελεστικές Λειτουργίες: Οδηγός Παρέμβασης για Εφήβους 12 έως 18 ετών» της Upbility μπορεί να αξιοποιηθεί ως πρακτικό εργαλείο υποστήριξης. Το υλικό εστιάζει σε βασικούς τομείς όπως ο ανασταλτικός έλεγχος, η αυτορρύθμιση, η μνήμη εργασίας, η γνωστική ευελιξία, ο σχεδιασμός και η οργάνωση.
Συμπέρασμα
Όταν ένας έφηβος δεν οργανώνεται και ξεχνά υποχρεώσεις, η πρώτη μας αντίδραση δεν πρέπει να είναι η κριτική. Οι εκτελεστικές λειτουργίες είναι δεξιότητες που αναπτύσσονται σταδιακά και χρειάζονται εξάσκηση, καθοδήγηση και κατάλληλα εργαλεία. Η οργάνωση, η μνήμη εργασίας, ο σχεδιασμός, η αυτορρύθμιση και η διαχείριση χρόνου δεν είναι απλές απαιτήσεις της σχολικής ζωής. Είναι βασικές δεξιότητες ζωής.
Με σαφείς ρουτίνες, οπτικές υπενθυμίσεις, μικρά βήματα, ρεαλιστικές προσδοκίες και σταδιακή ανάληψη ευθύνης, ο έφηβος μπορεί να μάθει να διαχειρίζεται καλύτερα τις υποχρεώσεις του. Το ζητούμενο δεν είναι να τον ελέγχουμε συνεχώς, αλλά να του δώσουμε τα εργαλεία για να οργανώνει τον εαυτό του με περισσότερη σιγουριά και ανεξαρτησία.
Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
Τι είναι οι εκτελεστικές λειτουργίες στους εφήβους;
Οι εκτελεστικές λειτουργίες είναι γνωστικές δεξιότητες που βοηθούν τον έφηβο να οργανώνει, να σχεδιάζει, να θυμάται οδηγίες, να ελέγχει παρορμήσεις, να διαχειρίζεται χρόνο και να προσαρμόζεται σε αλλαγές. Είναι απαραίτητες για τη σχολική και καθημερινή λειτουργικότητα.
Γιατί ο έφηβος ξεχνά συνέχεια τις υποχρεώσεις του;
Μπορεί να δυσκολεύεται στη μνήμη εργασίας, στον σχεδιασμό, στην οργάνωση ή στη χρήση στρατηγικών υπενθύμισης. Το ότι ξεχνά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι αδιαφορεί. Συχνά χρειάζεται εξωτερικά εργαλεία, όπως λίστες, ατζέντα ή ψηφιακές υπενθυμίσεις.
Πώς μπορώ να βοηθήσω τον έφηβο να οργανωθεί;
Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε εβδομαδιαίο πρόγραμμα, σύντομες λίστες, οπτικές υπενθυμίσεις, σταθερές ρουτίνες και ανάλυση μεγάλων εργασιών σε μικρότερα βήματα. Η υποστήριξη πρέπει να μειώνεται σταδιακά, ώστε ο έφηβος να αναλαμβάνει περισσότερη ευθύνη.
Είναι η ανοργανωσιά σημάδι ΔΕΠΥ;
Η δυσκολία στην οργάνωση μπορεί να εμφανίζεται σε εφήβους με ΔΕΠΥ, αλλά δεν σημαίνει πάντα ότι υπάρχει ΔΕΠΥ. Μπορεί να σχετίζεται και με άγχος, μαθησιακές δυσκολίες, αυτισμό ή απουσία κατάλληλων στρατηγικών. Αν οι δυσκολίες είναι έντονες, χρειάζεται αξιολόγηση από ειδικό.
Πώς βοηθούν οι εκπαιδευτικοί στο σχολείο;
Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να βοηθήσουν δίνοντας γραπτές οδηγίες, σαφείς προθεσμίες, ενδιάμεσα βήματα για μεγάλες εργασίες και ευκαιρίες αυτοελέγχου. Η προβλέψιμη δομή και οι συγκεκριμένες οδηγίες υποστηρίζουν την οργάνωση του εφήβου.
Πότε χρειάζεται εξειδικευμένη υποστήριξη;
Αν οι δυσκολίες στην οργάνωση, στη μνήμη, στη διαχείριση χρόνου και στην ολοκλήρωση εργασιών επηρεάζουν σημαντικά τη σχολική επίδοση, την καθημερινότητα ή την αυτοπεποίθηση του εφήβου, είναι χρήσιμο να ζητηθεί αξιολόγηση και καθοδήγηση από ειδικό.
Πρωτότυπο περιεχόμενο από την ομάδα συγγραφής του Upbility. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή αυτού του άρθρου, εν όλω ή εν μέρει, χωρίς αναφορά στον εκδότη.
Βιβλιογραφικές Αναφορές
- Anderson, P. Assessment and development of executive function during childhood.
- Barkley, R. A. Executive Functions: What They Are, How They Work, and Why They Evolved.
- Dawson, P., & Guare, R. Executive Skills in Children and Adolescents.
- Diamond, A. Executive functions.
- Meltzer, L. Executive Function in Education: From Theory to Practice.
- Zelazo, P. D., Blair, C. B., & Willoughby, M. T. Executive Function: Implications for Education.
