★★★★★ 4.84 από 5 με βάση 11543 Κριτικές

Αναλογική Μέθοδος Bortolato! Δείτε εδώ

Back To School

Εφαρμόζεται αυτόματα στο καλάθι -10% σε όλα τα Σχολικά Βοηθήματα

Ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια: Πότε είναι φυσιολογική και πώς αποφεύγουμε τις συνεχείς συγκρίσεις

Ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια: Πότε είναι φυσιολογική και πώς αποφεύγουμε τις συνεχείς συγκρίσεις

«Γιατί εκείνος πήρε περισσότερο;» «Πάντα αυτήν αγαπάτε πιο πολύ». «Εμένα δεν με προσέχει κανείς». Μια αγκαλιά, ένας βαθμός, ένα παιχνίδι ή ακόμη και η θέση δίπλα στον γονέα μπορεί να μετατραπεί σε αφορμή έντονης αντιπαράθεσης ανάμεσα στα αδέλφια.

Η ζήλια συχνά ανησυχεί τους γονείς, επειδή μοιάζει να απειλεί τη σχέση των παιδιών. Ωστόσο, δεν σημαίνει απαραίτητα ότι τα αδέλφια δεν αγαπιούνται ή ότι οι γονείς έχουν αποτύχει να δημιουργήσουν μια δεμένη οικογένεια. Τα παιδιά μπορούν να νιώθουν αγάπη, θαυμασμό, ανταγωνισμό και θυμό για το ίδιο πρόσωπο, ακόμη και μέσα στην ίδια ημέρα.

Πίσω από τη ζήλια βρίσκεται συνήθως ένα σημαντικό ερώτημα: «Υπάρχει αρκετή αγάπη, προσοχή και χώρος και για μένα;» Ο στόχος δεν είναι να εξαφανιστεί κάθε ίχνος ανταγωνισμού. Είναι να βοηθήσουμε τα παιδιά να εκφράζουν τις ανάγκες τους χωρίς να μειώνουν το ένα το άλλο και να δημιουργήσουμε ένα οικογενειακό περιβάλλον στο οποίο η διαφορετικότητα δεν μετατρέπεται σε κατάταξη.

Βασικά Σημεία-κλειδιά

  • Η περιστασιακή ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια αποτελεί φυσιολογικό συναίσθημα.
  • Δίκαιη μεταχείριση δεν σημαίνει ότι όλα πρέπει να δίνονται με τον ίδιο τρόπο.
  • Οι συνεχείς συγκρίσεις παγιδεύουν τα παιδιά σε ανταγωνιστικούς οικογενειακούς ρόλους.

Γιατί ζηλεύουν τα αδέλφια;

Ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια: Πότε είναι φυσιολογική και πώς αποφεύγουμε τις συνεχείς συγκρίσεις

Η προσοχή και η φροντίδα των γονέων έχουν μεγάλη συναισθηματική αξία για το παιδί. Όταν βλέπει ένα αδελφάκι να δέχεται αγκαλιά, έπαινο ή βοήθεια, μπορεί να φοβάται ότι η δική του θέση στην οικογένεια έχει περιοριστεί.

Η ζήλια εμφανίζεται συχνότερα σε περιόδους αλλαγών, όπως:

  • Η γέννηση ενός νέου παιδιού.
  • Η έναρξη του σχολείου ή μιας νέας δραστηριότητας.
  • Μια ασθένεια που απαιτεί περισσότερη φροντίδα.
  • Η εφηβεία και η αυξανόμενη ανάγκη για αυτονομία.
  • Μια επιτυχία ή διάκριση του ενός παιδιού.
  • Μια περίοδος αυξημένων δυσκολιών του άλλου παιδιού.

Τα παιδιά παρακολουθούν στενά όχι μόνο τι λαμβάνουν, αλλά και τι λαμβάνει ο άλλος. Επειδή όμως δεν γνωρίζουν πάντα τις ανάγκες που βρίσκονται πίσω από τις αποφάσεις των γονέων, μπορεί να ερμηνεύουν τη διαφορετική μεταχείριση ως απόδειξη μεγαλύτερης αγάπης.

Πότε η ζήλια θεωρείται φυσιολογική;

Η περιστασιακή ζήλια αποτελεί αναμενόμενο μέρος της αδελφικής σχέσης. Μπορεί να εκφράζεται με παράπονα, ανταγωνισμό, προσπάθεια προσέλκυσης της προσοχής ή προσωρινή ενόχληση όταν το άλλο παιδί πετυχαίνει κάτι.

Συνήθως θεωρείται διαχειρίσιμη όταν:

  • Εμφανίζεται σε συγκεκριμένες καταστάσεις και δεν κυριαρχεί συνεχώς.
  • Τα παιδιά μπορούν να παίξουν, να συνεργαστούν ή να δείξουν τρυφερότητα σε άλλες στιγμές.
  • Οι συγκρούσεις υποχωρούν και η σχέση αποκαθίσταται.
  • Δεν υπάρχει συστηματικός φόβος ή ταπείνωση.
  • Κανένα παιδί δεν βρίσκεται μόνιμα στον ρόλο του θύματος.

Η ζήλια δεν είναι από μόνη της κακή συμπεριφορά. Είναι συναίσθημα που χρειάζεται αναγνώριση και καθοδήγηση. Εκείνο που απαιτεί όρια είναι ο τρόπος έκφρασής της, ιδιαίτερα όταν περιλαμβάνει προσβολές, καταστροφή αντικειμένων ή σωματική επιθετικότητα.

Πότε η σχέση των αδελφών χρειάζεται μεγαλύτερη προσοχή;

Η κατάσταση χρειάζεται πιο προσεκτική αντιμετώπιση όταν ο ανταγωνισμός γίνεται μόνιμος και επηρεάζει την ασφάλεια ή την ψυχολογική ευεξία των παιδιών.

Σημάδια που δεν πρέπει να αγνοούνται είναι:

  • Συχνή ή σοβαρή σωματική επιθετικότητα.
  • Επαναλαμβανόμενες απειλές και εξευτελισμός.
  • Συστηματικός αποκλεισμός ή καταστροφή προσωπικών αντικειμένων.
  • Ένα παιδί που φοβάται να μείνει μόνο με το αδελφάκι του.
  • Σταθεροί ρόλοι θύτη και θύματος.
  • Έντονη θλίψη, απόσυρση ή πτώση της αυτοεκτίμησης.
  • Συγκρούσεις που επηρεάζουν ολόκληρη την οικογενειακή λειτουργία.

Δεν πρέπει κάθε επιθετική συμπεριφορά να χαρακτηρίζεται απλώς ως «αδελφικός καβγάς». Όταν υπάρχει σημαντική διαφορά ηλικίας, δύναμης ή ικανότητας, ο ενήλικας χρειάζεται να προστατεύσει ενεργά το πιο ευάλωτο παιδί.

Γιατί οι συγκρίσεις ενισχύουν τη ζήλια;

Ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια: Πότε είναι φυσιολογική και πώς αποφεύγουμε τις συνεχείς συγκρίσεις

Οι συγκρίσεις μπορεί να γίνονται με σκοπό την παρακίνηση:

«Δες πόσο γρήγορα τελείωσε ο αδελφός σου».

«Η αδελφή σου δεν μας μιλά ποτέ έτσι».

«Εσύ είσαι ο κοινωνικός, ενώ εκείνος είναι ντροπαλός».

Το μήνυμα που λαμβάνουν τα παιδιά, όμως, είναι ότι η αξία τους αξιολογείται σε σχέση με την επίδοση ή τη συμπεριφορά του άλλου. Έτσι, η επιτυχία του ενός μπορεί να βιώνεται ως απειλή για το άλλο.

Οι επαναλαμβανόμενες συγκρίσεις δημιουργούν σταθερούς οικογενειακούς ρόλους: ο υπεύθυνος, ο δύσκολος, ο έξυπνος, ο αθλητικός, ο ευαίσθητος. Τα παιδιά μπορεί να αρχίσουν να συμπεριφέρονται σύμφωνα με αυτές τις ετικέτες, ακόμη και όταν δεν ανταποκρίνονται πλήρως στις δυνατότητές τους.

Το παιδί που θεωρείται «καλό στα μαθήματα» μπορεί να φοβάται υπερβολικά την αποτυχία. Εκείνο που χαρακτηρίζεται «ζωηρό» μπορεί να σταματήσει να προσπαθεί να δείξει υπευθυνότητα. Παράλληλα, τα αδέλφια αντιμετωπίζουν το ένα το άλλο ως ανταγωνιστή για έναν περιορισμένο αριθμό θετικών ρόλων.

Πώς μιλάμε χωρίς να συγκρίνουμε;

Περιγράφουμε τη συγκεκριμένη συμπεριφορά

Αντί να πείτε «Γιατί δεν είσαι τακτικός σαν την αδελφή σου;», πείτε: «Τα παιχνίδια σου χρειάζεται να μπουν στο κουτί πριν το βραδινό».

Η οδηγία παραμένει σαφής, αλλά δεν συνδέει τη συμπεριφορά του παιδιού με την αξία ή την επίδοση του αδελφού του.

Αναγνωρίζουμε την ατομική πρόοδο

Κάθε παιδί χρειάζεται να συγκρίνεται κυρίως με τον προηγούμενο εαυτό του. Μπορείτε να πείτε: «Σήμερα ξεκίνησες τη μελέτη χωρίς δεύτερη υπενθύμιση» ή «Παρατήρησα ότι περίμενες τη σειρά σου».

Η συγκεκριμένη αναγνώριση δείχνει ποια συμπεριφορά εκτιμάται χωρίς να δημιουργεί κατάταξη.

Αποφεύγουμε ακόμη και τις θετικές συγκρίσεις

Η φράση «Εσύ είσαι πολύ πιο υπομονετικός από τον αδελφό σου» ακούγεται σαν έπαινος, αλλά ενισχύει τον ανταγωνισμό. Το παιδί μαθαίνει ότι η επιτυχία του βασίζεται στην υπεροχή απέναντι στον άλλο.

Είναι προτιμότερο να πείτε: «Περίμενες υπομονετικά και αυτό βοήθησε πολύ».

Δεν χρησιμοποιούμε το ένα παιδί ως παράδειγμα

Το γεγονός ότι ένα παιδί ολοκληρώνει εύκολα μια εργασία δεν σημαίνει ότι ο ίδιος τρόπος θα λειτουργήσει για το αδελφάκι του. Η διαφορετική ηλικία, η ιδιοσυγκρασία, η ανάπτυξη και οι ανάγκες επηρεάζουν τη συμπεριφορά.

Η υποστήριξη χρειάζεται να βασίζεται στο παιδί που έχουμε μπροστά μας και όχι στο τι κάνει το αδελφάκι του.

Ίση ή δίκαιη μεταχείριση;

Οι γονείς συχνά προσπαθούν να προσφέρουν ακριβώς τα ίδια πράγματα, ώστε να μην προκαλέσουν ζήλια. Η απόλυτη ισότητα, όμως, δεν είναι πάντα δυνατή ούτε απαραίτητα δίκαιη.

Ένα μικρότερο παιδί μπορεί να χρειάζεται περισσότερη βοήθεια στο ντύσιμο. Ένα παιδί με μαθησιακές δυσκολίες μπορεί να χρειάζεται περισσότερο χρόνο στη μελέτη. Ένας έφηβος μπορεί να έχει διαφορετικά προνόμια και ευθύνες από ένα παιδί Δημοτικού.

Το σημαντικό είναι να εξηγούνται οι αποφάσεις με βάση τις ανάγκες, χωρίς να αποκαλύπτονται προσωπικές πληροφορίες που το παιδί δεν επιθυμεί να μοιραστεί.

Μπορείτε να πείτε: «Στην οικογένειά μας δεν χρειάζονται όλοι πάντα το ίδιο. Φροντίζουμε να έχει ο καθένας αυτό που χρειάζεται».

Η δίκαιη μεταχείριση περιλαμβάνει, ωστόσο, κοινά βασικά όρια. Η σωματική επιθετικότητα, οι προσβολές και η καταστροφή προσωπικών αντικειμένων δεν γίνονται αποδεκτές για κανένα παιδί.

Τι λέμε όταν το παιδί παραπονιέται ότι αγαπάμε περισσότερο το αδελφάκι του;

Ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια: Πότε είναι φυσιολογική και πώς αποφεύγουμε τις συνεχείς συγκρίσεις

Η άμεση απάντηση «Αυτό δεν είναι αλήθεια» μπορεί να κλείσει τη συζήτηση χωρίς να μειώσει το συναίσθημα. Το παιδί χρειάζεται πρώτα να αισθανθεί ότι ακούστηκε.

Μπορείτε να πείτε: «Φαίνεται ότι ένιωσες παραμερισμένος όταν βοήθησα τον αδελφό σου. Θέλω να καταλάβω τι χρειάστηκες εκείνη τη στιγμή».

Η αναγνώριση δεν σημαίνει ότι συμφωνείτε με την κατηγορία. Σημαίνει ότι ενδιαφέρεστε για την εμπειρία πίσω από αυτή.

Στη συνέχεια, εξηγήστε σύντομα τι συνέβη και προσφέρετε μια συγκεκριμένη στιγμή σύνδεσης. Αποφύγετε τις υπερβολικές αποδείξεις αγάπης ή τη χορήγηση δώρων για να σταματήσει το παράπονο. Το παιδί χρειάζεται σταθερή σχέση και προβλέψιμη προσοχή, όχι αποζημίωση για κάθε δύσκολο συναίσθημα.

Πώς μειώνουμε τον ανταγωνισμό στην καθημερινότητα;

Προσφέρουμε ατομικό χρόνο

Ο ατομικός χρόνος δεν χρειάζεται να είναι μεγάλος ή εντυπωσιακός. Δέκα λεπτά αδιαίρετης προσοχής, μια μικρή βόλτα ή μια σταθερή βραδινή συζήτηση μπορούν να ενισχύσουν το αίσθημα σύνδεσης.

Το σημαντικό είναι το παιδί να γνωρίζει ότι υπάρχει χώρος στη σχέση με τον γονέα που δεν εξαρτάται από τον αδελφό του.

Σεβόμαστε την ατομικότητα

Τα αδέλφια δεν χρειάζεται να έχουν τα ίδια ενδιαφέροντα, φίλους ή δυνατότητες. Επιτρέψτε σε καθένα να αναπτύξει δραστηριότητες και σχέσεις που εκφράζουν τη δική του προσωπικότητα.

Αποφύγετε να πιέζετε το μικρότερο παιδί να ακολουθήσει την πορεία του μεγαλύτερου ή να ζητάτε από το μεγαλύτερο να λειτουργεί συνεχώς ως πρότυπο.

Προστατεύουμε προσωπικό χώρο και αντικείμενα

Το μοίρασμα είναι σημαντική κοινωνική δεξιότητα, αλλά δεν σημαίνει ότι όλα τα αντικείμενα είναι κοινά. Κάθε παιδί δικαιούται ορισμένα προσωπικά πράγματα και έναν χώρο που οι άλλοι σέβονται.

Οι σαφείς κανόνες για το πότε ζητάμε άδεια και πώς επιστρέφουμε ένα αντικείμενο μειώνουν πολλές επαναλαμβανόμενες συγκρούσεις.

Δημιουργούμε ευκαιρίες συνεργασίας

Αντί να οργανώνονται όλες οι δραστηριότητες ως αγώνες, τα παιδιά μπορούν να έχουν έναν κοινό στόχο. Μπορούν να κατασκευάσουν κάτι μαζί, να ετοιμάσουν ένα γεύμα ή να ολοκληρώσουν ένα οικογενειακό παιχνίδι συνεργασίας.

Ο στόχος δεν είναι να εξαναγκαστούν να περνούν συνεχώς χρόνο μαζί. Είναι να βιώσουν περιστάσεις στις οποίες η επιτυχία του ενός δεν αφαιρεί κάτι από τον άλλο.

Δεν απαιτούμε συνεχή οικειότητα

Η φράση «Είναι αδελφός σου, πρέπει να παίζετε μαζί» μπορεί να αυξήσει την ένταση. Τα παιδιά χρειάζονται και χρόνο χωριστά, διαφορετικούς φίλους και δυνατότητα να αποσύρονται με ασφάλεια.

Μια υγιής αδελφική σχέση δεν σημαίνει απουσία συγκρούσεων ούτε αδιάκοπη παρέα.

Πώς παρεμβαίνουμε σε έναν καβγά;

Αν υπάρχει κίνδυνος τραυματισμού, σταματήστε άμεσα τη συμπεριφορά και χωρίστε τα παιδιά. Χρησιμοποιήστε λίγες λέξεις: «Δεν επιτρέπω να χτυπάτε. Θα μιλήσουμε όταν ηρεμήσετε».

Όταν η ένταση μειωθεί, ακούστε κάθε παιδί ξεχωριστά ή διαδοχικά χωρίς να ζητάτε αμέσως να αποφασίσετε ποιος είναι «ο κακός». Προσπαθήστε να εντοπίσετε τι ήθελε το καθένα, τι ένιωσε και ποια συμπεριφορά παραβίασε το όριο.

Στη συνέχεια, βοηθήστε τα να βρουν μια συγκεκριμένη λύση. Μπορεί να χρειάζεται να συμφωνήσουν σε σειρά, να επιστρέψουν ένα αντικείμενο, να διορθώσουν μια ζημιά ή να εκφράσουν ένα αίτημα με διαφορετικό τρόπο.

Μην απαιτείτε μηχανική συγγνώμη την ώρα που παραμένουν θυμωμένα. Η αποκατάσταση έχει μεγαλύτερη αξία όταν περιλαμβάνει κατανόηση της επίδρασης και ουσιαστική ενέργεια.

Το εκπαιδευτικό υλικό «Κοινωνικές καταστάσεις | Τεύχος 4: Συναισθήματα» της Upbility χρησιμοποιεί εικονογραφημένες καθημερινές περιστάσεις ως αφετηρία για να αναγνωρίζουν και να εκφράζουν τα παιδιά όσα νιώθουν, κάτι που μπορεί να υποστηρίξει συζητήσεις γύρω από τη ζήλια και τις σχέσεις.

Όταν έρχεται νέο μωρό στην οικογένεια

Η άφιξη ενός μωρού αλλάζει την καθημερινότητα και την πρόσβαση του μεγαλύτερου παιδιού στους γονείς. Ακόμη κι αν δείχνει ενθουσιασμένο, μπορεί ταυτόχρονα να φοβάται ότι χάνει τη θέση του.

Αποφύγετε να αποδίδετε στο μωρό όλες τις απαγορεύσεις, λέγοντας συνεχώς «Δεν μπορώ επειδή έχω το μωρό». Όταν είναι δυνατόν, χρησιμοποιήστε ουδέτερη διατύπωση: «Θα έρθω μόλις τελειώσω αυτό που κάνω».

Επιτρέψτε στο μεγαλύτερο παιδί να συμμετέχει στη φροντίδα μόνο αν το επιθυμεί. Δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε μικρό βοηθό για να διατηρήσει τη θέση του στην οικογένεια. Προστατεύστε σταθερές στιγμές προσωπικής σύνδεσης και αναγνωρίστε ότι μπορεί να αγαπά το μωρό και ταυτόχρονα να δυσκολεύεται με τις αλλαγές.

Πότε χρειάζεται υποστήριξη από ειδικό;

Η συμβουλή ειδικού ψυχικής υγείας είναι χρήσιμη όταν οι συγκρούσεις είναι πολύ συχνές ή έντονες, όταν υπάρχει σοβαρή επιθετικότητα ή όταν ένα παιδί παρουσιάζει επίμονο φόβο, θλίψη και χαμηλή αυτοεκτίμηση.

Υποστήριξη μπορεί επίσης να χρειάζεται όταν οι γονείς αισθάνονται ότι αναπαράγουν διαρκώς τις ίδιες αντιδράσεις, ότι έχουν χάσει την ουδέτερη στάση τους ή ότι ένα παιδί έχει παγιωθεί στον ρόλο του «δύσκολου».

Σε περίπτωση εκφοβιστικής συμπεριφοράς μεταξύ αδελφών, ο στόχος δεν είναι απλώς να μάθουν να λύνουν μόνοι τους τις διαφορές τους. Χρειάζεται σαφής προστασία του παιδιού που υφίσταται τη συμπεριφορά και επαγγελματική καθοδήγηση για ολόκληρη την οικογένεια.

Συμπέρασμα

Η ζήλια ανάμεσα στα αδέλφια είναι συχνά ένας φυσιολογικός τρόπος με τον οποίο τα παιδιά εκφράζουν την ανάγκη τους για σύνδεση, αναγνώριση και ασφάλεια. Δεν χρειάζεται να την αρνηθούμε ούτε να απαιτήσουμε από τα παιδιά να αισθάνονται μόνο αγάπη το ένα για το άλλο.

Χρειάζεται, όμως, να περιορίζουμε τις συγκρίσεις, να αποφεύγουμε τις ετικέτες και να αναγνωρίζουμε την ατομικότητα κάθε παιδιού. Δίκαιη μεταχείριση δεν σημαίνει απόλυτη ομοιότητα. Σημαίνει σταθερά όρια, σεβασμό και ανταπόκριση στις διαφορετικές ανάγκες.

Τα αδέλφια δεν χρειάζεται να είναι πάντα φίλοι ούτε να μη διαφωνούν ποτέ. Μπορούν να μάθουν ότι υπάρχει αρκετός χώρος για τις διαφορετικές τους προσωπικότητες και ότι η επιτυχία του ενός δεν μειώνει την αξία του άλλου. Αυτή είναι η βάση μιας σχέσης που αντέχει όχι επειδή δεν έχει συγκρούσεις, αλλά επειδή μπορεί να τις διαχειρίζεται και να αποκαθίσταται.

Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)

Είναι φυσιολογικό το μεγαλύτερο παιδί να ζηλεύει το νέο μωρό;

Ναι. Η γέννηση ενός μωρού αλλάζει την προσοχή, τη ρουτίνα και τον χρόνο των γονέων. Το μεγαλύτερο παιδί μπορεί να αγαπά το μωρό και ταυτόχρονα να ζηλεύει. Χρειάζεται αναγνώριση των συναισθημάτων και σταθερές στιγμές ατομικής σύνδεσης.

Πρέπει να αγοράζουμε πάντα τα ίδια πράγματα και στα δύο παιδιά;

Όχι απαραίτητα. Οι ανάγκες, οι ηλικίες και τα ενδιαφέροντα μπορεί να διαφέρουν. Χρειάζεται δικαιοσύνη και όχι απόλυτη ομοιότητα. Οι αποφάσεις μπορούν να εξηγούνται ήρεμα, χωρίς να παρουσιάζεται η διαφορετική επιλογή ως μεγαλύτερη αγάπη.

Τι απαντάμε όταν λέει «Τον αγαπάς περισσότερο»;

Αντί να απορρίψετε αμέσως τη φράση, αναγνωρίστε το συναίσθημα: «Ένιωσες ότι έδωσα περισσότερη προσοχή στον αδελφό σου και αυτό σε στενοχώρησε». Στη συνέχεια διερευνήστε τι χρειάζεται το παιδί και προσφέρετε συγκεκριμένη σύνδεση.

Πρέπει να αφήνουμε τα αδέλφια να λύνουν μόνα τους τους καβγάδες;

Σε ήπιες διαφωνίες μπορούν σταδιακά να εξασκηθούν στην επίλυση προβλημάτων. Ο ενήλικας πρέπει να παρεμβαίνει όταν υπάρχει επιθετικότητα, σημαντική διαφορά δύναμης, φόβος ή σταθερή θυματοποίηση.

Είναι σωστό να επαινούμε το ένα παιδί μπροστά στο άλλο;

Ναι, αρκεί ο έπαινος να περιγράφει τη συγκεκριμένη προσπάθεια ή συμπεριφορά και να μην περιλαμβάνει σύγκριση. Κάθε παιδί χρειάζεται να βλέπει ότι η επιτυχία του άλλου μπορεί να αναγνωριστεί χωρίς να μειώνεται η δική του αξία.

Μπορεί η αδελφική ζήλια να επηρεάσει τη σχέση τους ως ενήλικες;

Οι παιδικές εμπειρίες μπορούν να επηρεάσουν τη μελλοντική σχέση, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν σταθερές συγκρίσεις και οικογενειακοί ρόλοι. Ωστόσο, οι σχέσεις εξελίσσονται. Η αναγνώριση της ατομικότητας, τα σαφή όρια και οι ευκαιρίες αποκατάστασης δημιουργούν καλύτερες προϋποθέσεις για μια υγιή σχέση.

Πρωτότυπο περιεχόμενο από την ομάδα συγγραφής του Upbility. Απαγορεύεται η αναπαραγωγή αυτού του άρθρου, εν όλω ή εν μέρει, χωρίς αναφορά στον εκδότη.

Βιβλιογραφικές Αναφορές

  1. Brody, G. H. Sibling relationship quality: Its causes and consequences. Annual Review of Psychology, 1998.
  2. Feinberg, M. E., Solmeyer, A. R., & McHale, S. M. The third rail of family systems: Sibling relationships, mental and behavioral health, and preventive intervention in childhood and adolescence. Clinical Child and Family Psychology Review, 2012.
  3. Kramer, L. Learning emotional understanding and emotion regulation through sibling interaction. Early Education and Development, 2014.
  4. McHale, S. M., Updegraff, K. A., & Whiteman, S. D. Sibling relationships and influences in childhood and adolescence. Journal of Marriage and Family, 2012.
  5. Plomin, R., Asbury, K., & Dunn, J. Why are children in the same family so different? Nonshared environment a decade later. Canadian Journal of Psychiatry, 2001.
  6. Tucker, C. J., Finkelhor, D., Turner, H., & Shattuck, A. Association of sibling aggression with child and adolescent mental health. Pediatrics, 2013.